AI is inmiddels een vast onderdeel van het sollicitatiecircus. Kandidaten gebruiken tools als ChatGPT om hun cv te verbeteren, een vacature te analyseren of een motivatiebrief te structureren of zelfs te schrijven. Dat is niet automatisch oneerlijk. Het lijkt op de hulp van een recruiter, loopbaancoach of taalvaardige vriend.

Toch verandert het absoluut de waarde van de sollicitatie. Een top cv en een overtuigende motivatiebrief zeggen steeds minder over iemands schrijfvaardigheid, voorbereiding of motivatie. Met AI kan vrijwel iedereen een professioneel klinkend verhaal maken, toegespitst op de woorden en eisen uit een vacaturetekst. Dat vergroot een bekend risico in recruitment: het verwarren de beste sollicitatie met de beste kandidaat. Een inhoudelijk sterke professional is niet altijd goed in de presentatie van zichzelf. Tegelijkertijd kan een kandidaat met beperkte ervaring met AI een indrukwekkend profiel neerzetten. De vraag is daarom niet of AI is gebruikt, maar of een kandidaat de inhoud kan onderbouwen.

Stop met selecteren op mooie woorden

Een verbod op AI-gebruik is niet realistisch en ook niet verstandig. In veel rollen is het juist relevant dat iemand AI verantwoord en effectief weet in te zetten. De oplossing ligt in een selectieproces dat minder afhankelijk is van cv en motivatiebrief. Gebruik sollicitatiedocumenten als startpunt, niet als eindbewijs. Een vakvolwassen interview met gebruik van STARR (oid) wordt essentieel.

Stel in gesprekken bijvoorbeeld vragen als:

• Wat was precies jouw rol in dit project?
• Welke beslissing heb jij zelf genomen?
• Wat ging er mis en hoe heb je dat opgelost?
• Welk resultaat heb je beïnvloed en hoe weet je dat?

Combineer dat met een kort en goed assessment of een realistische case. Beoordeel kandidaten vervolgens aan de hand van vooraf de juiste criteria, niet op basis van of ze goed kunnen schrijven of van een algemeen gevoel.

AI vraagt om beter recruitment

AI maakt solliciteren toegankelijker en kan kandidaten helpen hun ervaring beter zichtbaar te maken. Dat is positief. Het betekent ook dat recruitmentteams kritischer moeten kijken naar de bewijskracht van een cv en motivatiebrief. AI kan een verhaal beter formuleren. Het kan geen echte ervaring, vakmanschap en reflectievermogen vervangen, behalve als het selectieproces goed is ingericht.